หมอแมว View my profile

ภาวะ Malignant Hyperthermia

จากข่าวที่มีคนถามมา เรื่องดมยาสลบแล้วเกิดเหตุไม่คาดฝัน จากนั้นมีคนพูดถึงโรคนี้ ... โรคนี้คือโรคอะไร?

Malignant Hyperthermia คือคือโรคทางพันธุกรรมที่ร่างกายมีการตอบสนองกับยาสลบบางกลุ่มผิดปกติไป โดยแทนที่จะพอได้ยาสลบแล้วกล้ามเนื้อจะหย่อนตัวสลบไปตามปกติ กลับเกิดการทำงานเผาผลาญพลังงานอย่างรุนแรง ทำให้เกิดภาวะไข้สูง / กล้ามเนื้อเกร็งแข็ง / การใช้ออกซิเจนมากขึ้น / ความดันสูงมากหรือต่ำมาก /วัดค่าคาร์บอนไดออกไซด์ในอากาศที่หายใจออกมาได้มากกว่าปกติ / กล้ามเนื้ออักเสบรุนแรงสลายตัว หลังจากนั้นตามมาด้วยอาการของกล้ามเนื้อสลายตัวและผลของมันคือ เลือดเป็นกรด - ไตวาย - หัวใจหยุดเต้นจากpotassiumสูง - ตับวาย - สมองบวม - ชัก - ตาย

ใครเสี่ยงต่อโรคนี้บ้าง
ความเสี่ยงอยู่ที่ประมาณ1ใน150,000ประชากร เป็นโรคที่เกิดจากความผิดปกติทางพันธุกรรมแบบยีนเด่น หรือแปลบ้านๆได้ว่า คนที่เป็นมักมีประวัติคนที่เป็นในครอบครัวไล่สายตระกูลลงมา (เช่นปู่ผ่าตัดแล้วตาย ลุง ป้า น้า อา พ่อ ...ลูกปู่ ผ่าตัดแล้วก็ตาย ... มีพี่น้องที่ผ่าตัดแล้วตาย)
แต่เสี่ยงนี่ก็บอกยาก เพราะบางคนมียีนโรคนี้อยู่ แต่ดมยาสลบได้ไม่เกิดอะไรก็เยอะ

เคยวางยาสลบแล้วไม่มีอะไร เป็นได้ไหม
การเกิดอาการ ความรุนแรงไม่แน่นอน บางครั้งไม่มีอาการเลย บางครั้งเบาๆจนแยกไม่ได้ บางครั้งหนักแบบตายไปเลย

รักษายังไง
รักษาแบ่งเป็นสองส่วน ส่วนจำเพาะและไม่จำเพาะ

รักษาแบบไม่จำเพาะ คือ การจัดการสิ่งที่เกิดขึ้น คนไข้ขาดอากาศหายใจ ก็ใส่ท่อ เพิ่มความเร็วหายใจ / เลือดเป็นกรด ให้Bicarb / หยุดยาสลบและใช้ยาช่วยสลบชนิดอื่น ฯลฯ ฯลฯ (ฯลฯ 3 ครั้ง)
ใช้ยาdantrolene เป็นยาจำเพาะที่ใช้รักษาโรคนี้ตัวเดียว (มีอีกยี่ห้อเพิ่งออกใหม่ปีนี้ แต่เป็นตัวยานี้แหละ ...) เป็นยาที่ออกฤทธิ์คลายกล้ามเนื้อ ...(อย่าถามว่าทำไมไม่ใช่Succinylcholineนะ เพราะ1ในสาเหตุของ MH ก็คือSC )

ปัญหาคือ
ราคาหลอดละ5000 อายุการเก็บ 2 ปี ต้องเอามาจากต่างประเทศ ในรพ.รัฐประเทศไทยมีเก็บไว้ 7 รพ.
ถ้ายาหมดอายุ ชะตากรรมก็คล้ายๆเวลาเซรุ่มแก้พิษงูหมดอายุ 
ดังนั้นเป็นปัญหาเหมือนยากำพร้าหลายๆตัว

ถ้าใครมองว่า 5000 นี่ไม่แพง ... ครับ ไม่แพง เพราะนั่นคือราคาต่อหลอด
แต่ตลอดการรักษาใช้ราวๆ 40 หลอด
ดังนั้นการซื้อมาเก็บไว้เท่ากับว่าต้องเพิ่มค่าใช้จ่ายในหลักแสน และถ้าไม่มีคนไข้เป็น ก็ต้องทิ้่งเงินแสนทุก 1-2 ปี

คำถามชวนคิด ... ซ้อมๆสำหรับน้องๆหมอ

1. คนไข้ชาย มาผ่าตัด
ไม่มีประวัติแพ้ยาแพ้อาหาร แข็งแรงดี ก่อนผ่าตัดก็ฉีดยาแก้อาเจียนและยาฆ่าเชื้อก่อนผ่าตัดแล้ว ก่อนดมยาวัดไข้ไม่มีไข้ คนไข้งดอาหารก่อนมารพ.8ชม. 
ระหว่างลงมีดผ่าตัด คนไข้เกิดอาการหายใจเร็ว ชีพจรเต้นเร็ว ความดันต่ำ กล้ามเนื้อเกร็ง ออกซิเจนในเลือดต่ำ
จงบอกยาที่ควรใช้ในผู้ป่วยรายนี้
...
..
คิดซิ
...
ห้ามเลื่อนไปดูชื่อยา
...
ถ้าคุณตอบว่า dantrolene 
คุณjump to conclusion เร็วไป
เพราะในโจทย์ คนไข้เป็น Anaphylaxis แพ้ยาฆ่าเชื้อ

2.คนไข้ชาย มาผ่าตัด
ไม่มีประวัติแพ้ยาแพ้อาหาร แข็งแรงดี ก่อนผ่าตัดก็ฉีดยาแก้อาเจียนและยาฆ่าเชื้อก่อนผ่าตัดแล้ว ก่อนดมยาวัดไข้ไม่มีไข้ คนไข้งดอาหารก่อนมารพ.8ชม.
คนไข้เกิดอาการ เกร็งที่หน้าที่คอ หายใจเร็ว ชีพจรเต้นเร็ว ความดันขึ้น 
นั่งไทม์แมชชีนไปดูแล้วคนไข้ไม่ได้แพ้ยา 
...
..
.
ยังไม่ได้ดมยา ... และเป็น extrapyramidal syndrome

ในกลุ่มอาการที่ว่ามาของ MH มีอีกหลายโรคกระบุงเกวียน ที่อาการเหมือนกันและตายได้คล้ายๆกัน
เช่น neuroleptic malignant syndrom / rhabdomyolysis / heat stroke / encephalitis / serotonin syndrom / anaphylaxis / status epilepticus ฯลฯ

ดังนั้น เราเลยต้องมีวิสัญญีแพทย์กันไงครับ

หมอๆไปอ่านต่อได้ที่

http://www.nkp-hospital.go.th/institute/unconsciousness/p6-5.php 

Comment

Comment:

Tweet

ขอบคุณสำหรับความรู้ครับHot!

#1 By Elta_kung on 2014-09-30 10:36

Recommend