หายใจเร็วhyperventilation อย่าทำเลียนแบบหนัง by-หมอแมว-
posted on 28 Mar 2009 21:25 by mor-maew in HealthVariety
ออกตัวไว้ก่อนครับว่าไม่ได้ดูหนังเรื่อง"หมอเจ็บ" มีแต่คนเอามาเล่าให้ฟัง
แต่ที่ต้องเอาเรื่องนี้มาเขียน เพราะว่าเกิดเหตุการณ์ที่ผมคิดว่าน่าหวาดเสียวเกิดขึ้นคือ
มีเด็กอายุ10ขวบ เข้ามาในห้องฉุกเฉินด้วยเรื่องหายใจเร็วเหนื่อย ชาปลายมือปลายเท้าและมือจีบนิดๆ บ่นแน่นและเจ็บหน้าอกเล็กน้อย
ขณะที่ผมเดินเข้าไปพร้อมหูฟัง ก็ได้ยินเสียงแว่วมาจากข้างหลังว่า "อย่างนี้เป็นโรควิตกจริต แค่เอาถุงกระดาษครอบก็หาย"
ผมก็ไม่ได้ว่าอะไร เข้าไปตรวจ ปอดก็ปกติดี ความดันเลือดก็ดี ไม่มีไข้
ไม่มีโรคทางเดินหายใจอะไรที่จะสงสัยในขณะนั้น...... คลำชีพจรก็ปกติ....
แต่ตอนกำลังจะปล่อยมือนั่นเอง
มันมีอะไรแปลกๆเต้นที่มือทำให้ต้องจับนานขึ้น(ปกติใช้คลำ15วินาทีแล้วคูณ4)
ตุบแปลกๆที่ว่า ก็คือชีพจรของเด็กคนนั้นที่เต้นผิดจังหวะ.... โอ้ว จอร์จ ผมก็เลยให้พยาบาลช่วยติดเครื่องคลื่นไฟฟ้าหัวใจแล้วเอามาดู
สุดท้ายให้เด็กคนนั้นเข้าไปนอนเพื่อหาสาเหตุที่ทำให้หัวใจเต้นผิดจังหวะ
เรื่องนี้ทำให้ผมนึกถึงเรื่องที่เคยเจอที่มีคนเลียนแบบหนังเรื่อง"หมอเจ็บ"เอาถุงกระดาษไปครอบปากคนที่หายใจเร็ว
จนกระทั่งอาการแย่ลงแล้วมาพบว่าไม่ได้เป็นอาการอย่างที่ว่าจริง
กว่าจะรู้ว่าไม่ใช่ก็ทำให้คนไข้แย่ไปมากแล้ว
และล่าสุด มีคนที่เข้ามาที่ห้องฉุกเฉินด้วยอาการนี้ และโดนคนรู้จักด่าว่า"โรคจิตแกล้งทำ" ซึ่งทำให้อาการยิ่งมากขึ้นไปอีก
ถ้าเรามาพูดถึงภาวะ hyperventilation กันอย่างเดียว
จะหมายถึงการกระตุ้นที่ระบบสั่งการหายใจ(ตัวกระตุ้นอาจเป็นสารเคมีหรือความเครียด)
และทำให้เกิดกลุ่มอาการที่ประกอบไปด้วย
1. หายใจเร็วอย่างทันทีทันใด รู้สึกเหนื่อยหายใจไม่เต็มอิ่ม
2. อาการเจ็บแน่นหน้าอก
3. อาการวิงเวียนศีรษะ หน้ามืด จะเป็นลม หวิวๆ ชาตามแขนขาปลายมือปลายเท้า
ถ้าหากคนไข้เป็นโรคนี้จริง การตายนั้นต่ำมากครับ มีคนที่ตายจากโรคนี้จริงๆเหมือนกัน แต่น้อยมาก ทั่วโลกมีไม่กี่ราย
แต่ความน่ากลัวอยู่ที่ว่า คนไข้มาด้วยอาการเหล่านี้ แต่ไม่ได้เป็นโรคนี้น่ะสิ กลุ่มนี้แหละที่จะตายเอา
อย่างในเรื่อง"หมอเจ็บ"ที่มีคนเล่าให้ฟัง
มีคนไข้ที่มาด้วยอาการหายใจเร็วมือจีบตัวเกร็ง
แล้วพระเอกก็เอาถุงกระดาษครอบหมับ แล้วคนไข้ก็หายในทันที
แต่ลองคิดดูนะครับ หากคนไข้เป็นโรคเหล่านี้ได้แก่
- มีไข้
- โรคหอบหืด ลมรั่วในปอด ถุงลมโป่งพอง ปอดบวม วัณโรคปอดชนิดน้ำท่วมปอด
- โรคหัวใจขาดเลือด ภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะ
- โรคเบาหวาน(ขณะน้ำตาลขึ้นสูงมาก) กินยาหรือสารพิษกลุ่มที่ทำให้กรดด่างในร่างกายผิดปรกติ
ซึ่งรวมๆแล้ว โรคที่ว่านี้เป็นโรคที่พบได้ที่ห้องฉุกเฉินทุกวัน
(แม้คุณจะอยู่ในโรงพยาบาลขนาดเล็ก) และคนไข้จะมาด้วยอาการ หอบ
หายใจไม่อิ่ม เจ็บหน้าอกได้
ถ้าหากเห็นคนที่จู่ๆเกิดอาการหายใจเร็วๆมือจีบแบบในหนังแล้วเอาถุงกระดาษไปครอบ.... จะเกิดอะไรตามมา(ถึงตายนะ ถึงตาย)
**** ข้อควรจำข้อที่1 ห้ามนึกถึงโรคนี้เป็นโรคแรกแล้วเอาถุงกระดาษไปครอบปาก พาไปหาหมอจะเป็นการดีที่สุด****
ต่อมา ในคนหลายคน อาจรู้ตัวเองอยู่แล้ว หรืออาจมีคนรู้จักที่เป็นอาการนี้บ่อยๆ
สิ่งที่คนทั่วไปรับรู้และเชื่อก็คือ
1. โรคนี้แค่เอาถุงครอบปากก็หายได้
2. เกิดจากคนไข้หายใจเร็วไปเอง
3. หยุดหายใจเร็วก็หาย
4. อาการเกิดจากความเครียด
5. ก็เลยเชื่อไปว่าคนที่เป็นน่ะ เรียกร้องความสนใจและแกล้งทำ
สมัยที่ผมยังเรียนอยู่
ไปเดินซื้อเทปของDaJimชุดแรกที่ร้านน้องท่าพระจันทร์แล้วก็เจอนักศึกษาคนนึงเกิดอาการนี้ในร้านเทป
ขณะที่แก้อาการจนดีขึ้นบ้างแล้ว
เพื่อนของเธอคนนึงเปรยขึ้นแบบไม่พอใจว่า"โรคจิต แกล้งทำอยู่ได้"......
อาการที่กำลังดีขึ้นก็กลับแย่ลงอีกรอบนึง
ที่จริงต้องบอกความจริงบางส่วนของโรคนี้ให้รู้ว่า
1. อาการหายใจเร็ว เกิดจากการทำงานของส่วนคุมการหายใจในสมอง
2. อาการที่บอกว่าเหนื่อย เป็นอาการเหนื่อยจริงๆ
เพราะว่าคนที่เป็นเวลาหายใจจะหายใจลึกแต่หายใจออกไม่สุด
ดังนั้นเนื้อที่ปอดจะลดลง การแลกเปลี่ยนก๊าซเป็นไปอย่างไม่เต็มที่
3. อาการเจ็บหน้าอก มือชาเท้าชา เป็นกลไกของกรดด่างที่ไม่สมดุล
4. มือเกร็งเท้าเกร็งจีบ เกิดได้จากกรดด่างไม่สมดุลหลังจากเป็นนานๆมากๆ
5. คนเป็นเกือบทั้งหมด ไม่ได้แกล้งทำ
ถ้าใครมีคนที่ใกล้ชิดเป็นบ่อยๆ และคุณแน่ใจว่าไม่มีโรคประจำตัวร้ายแรงใดๆ อายุไม่เกิน30
ลองเลียนแบบดูก็ได้ครับ หายใจเข้าออกลึกๆเร็วประมาณ40ครั้งต่อนาที(10ครั้งใน15วินาที)
ไปราวๆ2-3นาที คุณจะเริ่มมีอาการชามือ ชาหน้าอก
อีก2-3นาทีหลังจากนั้น ก็จะเริ่มแน่น เหนื่อย
อีก2-3นาที ตอนนี้จะเริ่มแย่ เหนื่อย เจ็บหน้าอก ชามือ มือเกร็ง
ถึงตอนนี้แม้จะพยายามหยุดหายใจเพราะรู้ว่าเป็นสาเหตุ
ก็จะทำไม่ได้เพราะเหนื่อยมากเหมือนจมน้ำ.......
ใครคิดจะลองก็ต้องระวังนะครับ
คนที่มีโรคประจำตัวบางอย่างเวลาเป็นอาการนี้ขึ้นมาก็อาจไปกระตุ้นให้โรคเก่ากำเริบ.....
ถึงตายได้เหมือนกัน
**** ข้อควรจำที่2 ดังนั้น คนที่เป็นโรคนี้ ไม่ได้แกล้งทำ ไม่ควรไปด่าว่าเขาหรือเธอว่าโรคจิต ****
ทางแก้ไข
1. ถ้ามีอาการเกิดขึ้นครั้งแรก ทางที่ดีรีบพาไปหาหมอหรือพาเข้าโรงพยาบาลที่ใกล้ที่สุดดีกว่า
2. ถ้าคนที่เป็นมีโรคกลุ่มที่ผมกล่าวไว้ข้างต้นเช่นโรคหอบ โรคหัวใจ
รวมทั้งเบาหวาน ฯลฯ สงสัยไว้ก่อนว่าอาจเป็นโรคพวกนี้แล้วกำเริบขึ้นมา
3. ถ้าคนที่เป็นอายุเกิน45 แม้ไม่มีโรคประจำตัวมาก่อน
ก็ให้สงสัยว่าอาจจะเป็นโรคที่ร้ายแรงเช่นหัวใจขาดเลือดหรือเบาหวานโดยไม่รู้ตัวมาก่อน(เพราะไม่เคยไปตรวจ)
พาไปโรงพยาบาลเลยดีกว่า
4. ถ้าคนที่เป็น เคยเป็นหลายครั้ง และมั่นใจว่าเป็นเจ้าHyperventilation จริงๆทางแก้คือ
- ให้ไปนั่งพูดคุยกับคนเป็น ชวนคุยเพื่อให้เขาหยุดหายใจแล้วหันมาพูดคุยเป็นการหยุดหายใจไปในตัว
- หรือนั่งนับการหายใจ คุมเอาไว้ที่ไม่เกิน20ครั้งต่อนาที
- คุยผ่อนคลายความเครียด ให้เขารู้ว่าเราไม่ได้คิดว่าเขาบ้า
- ไม่ควรใช้ถุงกระดาษหรือถุงพลาสติกครอบ
เมื่อก่อนมีการใช้ถุงพลาสติก แล้วปรากฎว่าดันแนบติดจมูกเกินไปแล้วเกิดการตายขึ้น
ก็เลยมาใช้ถุงกระดาษ ซึ่งคิดกันว่าไม่น่าไปครอบดูดติดจมูกได้.... แต่ก็เคยมีรายงานการตายจากการใช้ถุงกระดาษในต่างประเทศ
ดังนั้นไม่แนะนำให้ใช้ถุงครอบครับ
**** ข้อควรจำที่3 คนรอบๆข้างมีส่วนช่วยแก้ไขให้กลับดีขึ้นได้ เพียงแค่การนั่งเป็นเพื่อและชวนพูดคุย ****
หวังว่าคนที่เคยดูหรือไม่เคยดูแต่คิดจะดูหนังเรื่องหมอเจ็บ... คงไม่ใช้ถุงกระดาษครอบคนที่หายใจหอบเหนื่อยแล้วเอามาส่งโรงพยาบาลนะครับ
ว่างๆจะไปหาหนังเรื่องนี้มาดูมั่งก็ดี ฮะฮะ
ปล. เรื่องนี้เขียนครั้งแรกเมื่อสามปีก่อน จนปัจจุบันังไ่ได้ดูเรื่องหมอเจ็บเลยครับ

#1 By - な み だ の 風 - on 2009-03-28 21:38